Nazwa stomatologia pochodzi od łacińskiego słowa stoma, czyli jama ustna. Stomatologia jest działem medycyny, który zajmuje się stanem jamy ustnej, leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego.

W stomatologii wyróżniamy kilka specjalności. Jest to:

  • stomatologia dziecięca (pedodoncja),
  • ortodoncja,
  • endodoncja,
  • periodontologia,
  • stomatologia zachowawcza,
  • chirurgia stomatologiczna,
  • chirurgia szczękowo-twarzowa,
  • protetyka stomatologiczna

Przeważnie stomatologia zachowawcza łączona jest z endodoncją. Ta specjalność poświęcona jest profilaktyce próchnicy zębów, jak również leczeniu powstałych ubytków próchniczych. Endodoncja specjalizuje się w leczeniu kanałowym zębów.

Stomatologia zachowawcza zapobiega i leczy skutki jakie wywołuje w zębach próchnica. Nie leczona próchnica może doprowadzić do powstania dużych ubytków w zębach. Poza tym może dojść nawet do dużych podrażnień i uszkodzeń twardych części zęba, co z kolei w skrajnych przypadkach może doprowadzić do obumarcia zęba. Ponadto takie zmiany są bolesne, dlatego też nie należy doprowadzać zębów do takiego stanu, ponieważ może to zakończyć się ekstrakcją zęba, czyli jego usunięciem. Jednak są to przypadki bardzo skrajne. Stomatolog najpierw zawsze podejmuje walkę o ząb i w trudnych przypadkach leczy ząb kanałowo.

Jeżeli stany próchnicze nie są zbyt zaawansowane to zwykle wtedy leczenie kończy się na jednej wizycie.

We współczesnej stomatologii zachowawczej wyróżniamy podział na:

  • profilaktykę,
  • kariologię,
  • endodoncję.

Profilaktyka stomatologiczna

Profilaktyka, czyli zapobieganie to jedna z bardziej skutecznych walk z próchnicą, która w ostatecznym rozrachunku prowadzi do zdrowego i silnego uzębienia. Głównym zadaniem jakie stawia przed sobą profilaktyka jest walka z płytką nazębną. Dzięki zastosowaniu działań profilaktycznych zwiększa się odporność zęba na różne szkodliwe czynniki z jakimi ząb ma do czynienia podczas jedzenia. Bardo dobrym narzędziem profilaktycznym jest fluor.

Zakres profilaktyki, to przede wszystkim:

  • badania kontrolne (dzieci co 3 miesiące, dorośli co pół roku),
  • odpowiednia dieta,
  • profesjonalne i systematyczne oczyszczanie zębów,
  • fluoryzacja.

W profilaktyce próchnicy jedną z ważniejszych spraw jest stosowanie prawidłowej higieny jamy ustnej. Przede wszystkim należy pamiętać o codziennym czyszczeniu zębów i to nie tylko za pomocą szczoteczki do zębów oraz pasty, ale również za pomocą nici dentystycznej. Zabiegi pielęgnacyjne nie mogą ograniczać się jedynie do czyszczenia zębów. Regularnie należy usuwać kamień i osad nazębny. Zabieg ten wykonywany jest za pomocą ultradźwięków, a jego uzupełnieniem jest poddanie zębów zabiegowi piaskowania.

Kariologia – leczenie próchnicy prostej

Leczenie na tym etapie uzależnione jest od tego jak bardzo rozwinął się proces próchniczy. Najczęściej stosowane zabiegi to:

  • remineralizacja polega na tym, że w ząb w miejscu pojawienia się plamy próchniczej wciera się preparaty fluoru. Jest to zabieg, który należy powtarzać co kilka dni.
  • oczyszczenie i wypełnienie ubytku zębowego. Najpierw należy usunąć zmiany próchnicowe, a następnie wypełnić ubytek specjalnym materiałem.

Endodoncja – leczenie kanałowe

Leczenie endodontyczne stosuje się trudnych przypadkach, kiedy zmiany próchnicze są bardzo zaawansowane, na przykład występuje już martwica, zgorzel (rozpad miazgi zębowej), czy zapalenie. Podczas leczenia stomatolog usuwa z komory zęba oraz z kanałów korzeniowych, martwą lub zainfekowaną miazgę. Następnie musi poszerzyć i odkazić kanały, które następnie zostają szczelnie wypełnione specjalnym materiałem.